Van Lorentz tot Artificial Intelligence

De toekomst van conditiediagnostiek voor kritische elektromechanische machines.

Eric van der Hooft – Sr. Specialist Electrical Powertrain

 

Hoe bepaal je de toekomst van een machine die al tientallen jaren draait?
Wereldwijd staan asset owners voor dezelfde uitdaging. Grote generatoren en hoogspanningsmotoren verouderen, terwijl de eisen aan betrouwbaarheid, beschikbaarheid en leveringszekerheid blijven toenemen. Vervanging is kostbaar, kent lange levertijden en is vaak geen realistische optie. Niet de leeftijd van een machine, maar de werkelijke conditie bepaalt daarom steeds vaker het onderhoudsbeleid.

Juist daarom organiseerde SPIT samen met IRIS Power dit voorjaar het internationale IRMC Europe 2026 congres in Haarlem. Gedurende drie dagen kwamen specialisten uit meer dan twintig landen bijeen om de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van conditiediagnostiek en levensduurmanagement van grote generatoren en hoogspanningsmotoren te bespreken.

Betrouwbaarheid is een strategisch vraagstuk
Dat deze ontwikkeling actueler is dan ooit, bleek ook uit de discussie rondom de grootschalige netuitval in Spanje in 2025. Hoewel de uiteindelijke oorzaken nog onderwerp van analyse zijn, onderstreepte dit incident opnieuw hoe afhankelijk onze samenleving is van een robuuste en betrouwbare elektriciteitsinfrastructuur.
De betrouwbaarheid van kritische elektromechanische assets is daarmee niet alleen een technisch vraagstuk, maar ook een economische en maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Van meten naar voorspellen
Tijdens IRMC Europe stonden onder andere online en offline Partial Discharge-metingen, akoestische diagnostiek, robotinspecties, geavanceerde trillingsanalyse en nieuwe methodieken voor Condition Based Maintenance centraal. De rode draad was duidelijk: betere data leidt tot betere onderhoudsbeslissingen.
Ook Artificial Intelligence krijgt hierin een steeds belangrijkere rol. Een van de hoogtepunten was de presentatie van Greg Stone, wereldwijd één van de meest gerenommeerde experts op het gebied van hoogspanningsisolatie en Partial Discharge-diagnostiek. Hij liet zien dat AI een waardevolle ondersteuning kan zijn bij het analyseren van grote hoeveelheden meetdata. 

Tegelijkertijd benadrukte hij dat de interpretatie van Partial Discharge-signalen bij roterende elektrische machines specialistische kennis blijft vereisen. Anders dan bij transformatoren of GIS-installaties is de variatie aan ontladingsmechanismen groot en zijn goed gevalideerde datasets nog beperkt beschikbaar. AI zal de specialist daarom niet vervangen, maar wel steeds beter ondersteunen.

Ook de presentatie van Jürgen Weidner sloot daar naadloos op aan. Hij schetste de gevolgen van de energietransitie voor bestaande opwekeenheden en maakte duidelijk dat het vervangen van grote generatoren vaak technisch, economisch en logistiek nauwelijks haalbaar is. Het verantwoord verlengen van de levensduur van bestaande assets wordt daarmee één van de belangrijkste uitdagingen voor de komende decennia.

Van congres naar praktijk
De ontwikkelingen die tijdens IRMC Europe werden besproken zijn allang geen toekomstmuziek meer. Bij SPIT passen wij deze kennis dagelijks toe binnen energiecentrales, netbeheerders en energie-intensieve industrie.
Onze specialisten voeren conditiemetingen en diagnostische onderzoeken uit aan grote generatoren en hoogspanningsmotoren, waarbij moderne diagnostische technieken worden gecombineerd met diepgaande praktijkervaring.
Recent werkten wij aan generatoren binnen één van de grootste energiecentrales van Noordwest-Europa; installaties die gezamenlijk elektriciteit produceren voor miljoenen huishoudens en bedrijven. Juist bij dit soort assets maken de juiste onderhoudsbeslissingen het verschil tussen geplande beschikbaarheid en ongeplande stilstand.
De grootste waarde van moderne conditiediagnostiek ligt dan ook niet in het uitvoeren van méér onderhoud, maar juist in het nemen van betere beslissingen. Door de werkelijke conditie van een machine inzichtelijk te maken, kunnen onderhoud en investeringen worden gepland op basis van feiten in plaats van aannames. Dat verhoogt de beschikbaarheid, voorkomt onnodige kosten en minimaliseert de kans op ongeplande stilstand.
Waarom Lorentz vandaag nog steeds relevant is
Misschien wel het meest bijzondere onderdeel van het congres vond plaats buiten de conferentielocatie. In de historische Lorentz-zaal van het Teylers Museum werd stilgestaan bij het werk van Hendrik Antoon Lorentz, wiens onderzoek naar elektromagnetisme een fundament legde onder de moderne elektrotechniek.
Juist de verbinding tussen elektrotechniek en mechanica maakt het vakgebied van grote generatoren en hoogspanningsmotoren zo bijzonder.
De conditie van deze machines wordt nooit uitsluitend bepaald door de elektrische isolatie of alleen door de mechanische constructie. Elektrische, mechanische, thermische en magnetische verschijnselen beïnvloeden elkaar continu. Betrouwbare conditiediagnostiek vraagt daarom om een integrale benadering waarin deze disciplines samenkomen.
Dat juist in de Lorentz-zaal over de toekomst van elektromechanische machines werd gesproken, voelde daarom bijzonder passend.
De toekomst van conditiediagnostiek
IRMC Europe 2026 liet zien dat de toekomst van ons vakgebied ligt in de combinatie van diepgaande technische kennis, hoogwaardige diagnostiek, data-analyse en het verantwoord toepassen van Artificial Intelligence.
Technologie zal zich blijven ontwikkelen. Maar uiteindelijk blijft één ding onveranderd: betrouwbare onderhoudsbeslissingen beginnen bij het begrijpen van de machine achter de meetgegevens.

 

Want de grootste storing is vaak niet degene die vandaag ontstaat, maar degene waarvan de eerste signalen jaren eerder al aanwezig waren zonder dat ze tijdig werden herkend.

 

Contact

Meer weten?

Wij horen graag hoe wij u ook succelvol met energie effeciency services kunnen helpen. Met onze ervaring en onze uitgebreide werkplaats kunnen we u helpen op de manier die bij uw bedrijf past.

    ContactBel ons +31-88-5542-000